Geschiedenis: de voormalige Kweektuin

Door: Floris Wouterlood, Lucas van der Meer - 23 juli 2019


De Kweektuin van het Singelpark was een plek waar groen dat door inwoners van Leiden gedoneerd was, werd opgekweekt voor gebruik in het Singelpark.

Eind 2020 zijn de werkzaamheden van de kweektuin opgegaan in Singelpark in Bedrijf.

De Kweektuin ontstond in 2013 vlakbij het station Leiden Centraal, een locatie ingeklemd tussen Plesmanlaan, Schipholweg en het perron van Leiden Centraal waar normaal de trein naar Utrecht staat. Dat eerste plekje dat uitgroeide tot een fraaie tuin, wordt thans ontwikkeld door de gemeente tot onderdeel van de Duurzame Kilometer.

Nostalgie: Kweektuin op de voormalige locatie, voorjaar 2017

In 2019 kon deze locatie helaas niet meer gebruikt worden. De vrijwilligers weken uit naar het kleinere binnenterrein van Museum Volkenkunde, aan de Morssingel. Sinds maart 2019 is deze locatie de uitvalsbasis van Singelpark in Bedrijf, maar is het geen kweektuin meer.

Kweektuin, juli 2019

Kweektuin, juli 2019

Bij de aanleg van de (nieuwe) Kweektuin, maart 2019, is door vrijwilligers in het kader van NLDOET! twee koude en natte dagen lang hard gezwoegd om de grond “tuinklaar” te maken. Een rapportage van die heroïsche klus vind je hier.

Kweektuin, maart 2019 – let op de boom met de scheve stam

Ontstaan van de oorspronkelijke kweektuin

In het voorjaar van 2013 gaf de gemeente Leiden toestemmimng aan de Vrienden van het Singelpark om de zogenaamde Trafolocatie bij het station Leiden Centraal te gerbruiken, “ten behoeve van tijdelijk openbaar groen ofwel een tijdelijke stadskwekerij (tuin) voor bomen, planten, struiken en bloemen bestemd voor het Singelpark”.

De Gemeente leverde het terrein schoon op met  waar nodig met extra aarde. Bij het ontwerp hoorde een slingerpad, een sloot en een pleinachtige ruimte. Op 1 april 2013 werd de eerste kweektuin officieel in gebruik genomen. Daarmee werd de aftrap gegeven voor een actie om zoveel mogelijk stadsbewoners te betrekken bij het Singelpark. Dat is aardig gelukt! Ze kwamen! Als donateurs en als vrijwilligers om de kweektuin zijn geur en kleur te geven die hij nu heeft. In een groot deel van de kweekbakken staan bomen, struiken en vaste planten, gedoneerd door stadbewoners, met het doel de planten waar mogelijk een plaatsje in het Singelpark te geven. Hierdoor werd het mogelijk om bijvoorbeeld bewoners van straten die onderdeel uitmaken van de Singelparkroute allerlei planten te geven voor hun geveltuintjes.

Activiteit in de Kweektuin: dinsdag en zaterdag

Met een stuk grond en een hoeveelheid planten heb je natuurlijk nog geen kwekerij. We mogen ons gelukkig prijzen dat vanaf het beging veel enthousiaste mensen een bijdrage hebben geleverd aan de kweektuin. De kweektuin vroeg voortdurend de nodige aandacht. De onderhoudsgroep van de kweektuin, uitsluitend vrijwilligers, voorzag daarin. Op dinsdagen en zaterdagen van 10 uur tot 12 uur werkten zij aan de collectie planten en aan het algemeen onderhoud van de kweektuin. Alleen middenin de winter waren ze er een paar weken niet. Mensen die zich aangemeld hebben als Vriend van het Singelpark kwamen op individuele basis. Iedere vrijwilliger bracht zijn eigen specifieke kwaliteiten in. De coördinator van de kweektuin stroomlijnde de inbreng van de vrijwilligers en stemde prioriteiten in de werkzaamheden af met de vrijwilligers. Naast de reguliere kweektuindagen werden er ook klussendagen georganiseerd. Vooral in het vroege voorjaar en late najaar was er behoefte aan extra inzet. Dan werden op zaterdag klusdagen gehouden waar ook mensen die zich eenmalig of voor een specifieke klus willen inzetten welkom zijn. Werken in de kweektuin, het klinkt tamelijk serieus. En dat was het ook. We zorgen er met z’n allen voor dat er iets moois van komt. Goed gereedschap zat daarom in de basisuitrusting. Maar plezier in het werk en met elkaar was ook een stevige basis onder het resultaat. De koffie stond daarom ook altijd klaar.

Samenwerking

Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Daarom was en is het Singelpark steeds op zoek naar partners. Met Stichting De Binnenvest is er een hechte samenwerking tot stand gekomen. Cliënten van De Binnenvest gaan nog steeds samen met vrijwilligers aan de slag. Het Insectenhotel is een van de tastbare resultaten. Er was ook een heel leuke samenwerking met leerlingen van Het Waterland. Samen met de leerlingen zijn er kweekbakken gebouwd, is een deel van het straatwerk op het plein gedaan. Werken in de kweektuin hielp ze om op zoek te gaan waar hun interesse ligt. Ze adopteerden ook een kweekbak waarin ze zich bekwaamden in werken in de groene sector.

Donaties

Als vrijwilligersorganisatie klotst het geld ons natuurlijk niet over de schoenen en zijn we mede afhankelijk van donaties. Dankzij Fonds 1818 en het Druckerfonds is er een budget op tafel gekomen waarvan we een hoeveelheid goed gereedschap en een opslagcontainer hebben kunnen aanschaffen. Dankzij een donatie uit het Rabobank Wensenfonds hebben de Vrienden een e-bakfiets kunnen aanschaffen voor het zware transportwerk. Ook de materialen voor de kweekbakken zijn uit dat budget betaald. Door donaties in natura beschikten de kweektuin over een prachtige picknicktafel, papierbakken, een fietsenrek, een waterpomp, looppaden bedekt met boomschors enz. Ook de  bankjes zijn gedoneerd en kosteloos geplaatst.