Een Bijna Bekende Boom – Treurwilg

Door: redactie Singelpark - 26 maart 2019

Bijdrage van Annette ter Haar

Treurwilg

Als je in de lente langs de Singels loopt, straalt deze vroegbloeier je tegemoet. De tweede boom in de serie ‘Bijna Bekende Bomen’ staat aan de waterrand bij Molen de Valk, naast de Valkbrug.

Mag ik jullie voorstellen aan de Treurwilg? Deze boom bloeit niet alleen vroeg, de lange smalle blaadjes blijven wel tot in december aan de takken zitten. De Latijnse naam voor de treurwilg is Salix x Chrysocoma en betekent ‘de wilg met de gouden lokken’. De x betekent dat het geen van nature voorkomende soort is, maar een kruising. De ouders van de treurwilg zijn de Chinese Treurwilg (door Linnaeus Babylonica gedoopt) en de West-Europese Salix Alba. De treurwilg wordt al eeuwen in Azië gekweekt en dook in Europa voor het eerst op in Frankrijk rond 1675.

Moerasboom
Treurwilgen staan graag dicht op het water. Het is een moerasplant die een vochtige standplaats nodig heeft en geen last heeft van een oeveroverstroming op zijn tijd. Salix is afgeleid van het Oudindische salila dat water betekent. De wilg heeft van alle bomen ter wereld het grootste verspreidingsgebied, je kunt ze overal tegenkomen behalve in Australië. Ze houden van licht en groeien snel. Ons exemplaar is ongeveer 30 jaar, treurwilgen worden 40 tot 60 jaar. Knotwilgen zijn wonderen van biodiversiteit, maar of dat ook voor de treurwilg geldt? Wie het weet, maag het zeggen!

De Valkbrug
Naast de treurwilg ligt de nieuwe Valkbrug, of eigenlijk zijn het vier nieuwe bruggen: twee voor autoverkeer en twee voor fietsers. De nieuwe brug biedt straks ook kijkplezier voor de mensen die er met een bootje onderdoor varen. Wil je meer weten over hoe het er precies uit gaat zien? De Valkbrug heeft een eigen facebookpagina, www.facebook.com/valkbrugleiden.

Molen de Valk
De Valkbrug is vernoemd naar Molen de Valk. De eerste molen met deze naam was een standaardmolen, net zoals Molen De Put en werd in 1612 gebouwd. Voor het Beleg stonden molens meestal aan de zeekant van de stad. Alle gebouwen buiten de bolwerken waren van hout, zodat stedelingen ze in geval van nood snel konden afbreken en transporteren. Daarna zetten ze ter verdediging de ommelanden onder water. De huidige stellingmolen is van 1743. Het is de enige van de 19 molens die ooit op de bolwerken stonden, die is overgebleven. De wieken draaien bijna dagelijks. Dat is noodzakelijk, een molen is een machine in werking die buiten gebruik snel achteruitgaat.

Lammermarkt
Tot voor kort was de omgeving van de molen mysterieus. Er stond een hek en een haag omheen. Van 1666 tot 1962 grensde de molen aan het kerkhof. Tot 1829 werden hier de armen begraven die stierven aan cholera en andere epidemieën. Van 1872 tot 1960 lag hier het Joodse kerkhof. Deze doodse stilte werd één keer per week doorbroken. Op donderdag kwamen koeien, varkens, schapen en kippen per boot naar het centrum. Daarom moesten alle bruggen open kunnen. Tot 1969 was vrijdag marktdag op de Lammermarkt en een drukte van belang. Zie https://www.lakenhal.nl/nl/verhaal/beeldbank-kronieken-van-de-lammermarkt

Ondergronds
Na 1969 maakte de koe plaats voor de heilige koe en werd de Lammermarkt een parkeerplaats. Eigenlijk nog maar net is er een 22 meter diepe parkeergarage voor in de plaats gekomen. Het plein krijgt langzamerhand zijn definitieve vorm. Wil je daar meer over weten, klik dan naar www.straatbeeld.nl/artikel/070318/lammermarkt-leidse-huiskamer-heringericht

Museum de Lakenhal
Topstuk aan de nieuwe Lammermarkt is het moderne kasteel waar de Lakenhal op 20 juni 2019 haar deuren weer opent voor publiek, zie www.lakenhal.nl/nl.
Mijn favoriet is dit schilderij van Floris Verster, een Leidse schilder die op Groenoord woonde, toen een landgoed aan de rand van de stad. Voor de aanleg van de Willem de Zwijgerbrug over de Haarlemmertrekvaart moest zijn landgoed wijken.

Deel jouw verhaal
Er valt vast veel meer te vertellen over deze boom. Gaf je hier je lief een eerste kus? Eet je hier elke dag je boterhammetje? Of weet je welke vogel hier zijn nest in heeft? Deel je verhaal met hashtag #bekendebomen@singelpark of mail naar info@singelpark.nl.

Ik ben nu bezig met de research voor de plataan op het voormalige Slachthuisterrein tegenover de Leidse Gasfabriek en met de Stadstijgers met de oude beuk op de Groenesteeg. Ook jouw verhalen over deze bomen zijn welkom. En, welke boom wil jij graag toevoegen als Bijna Bekende Boom in het Singelpark?

WilgenWeetje
Wilgenbast gebruikte men vroeger tegen reumatiek en jicht. Door op een stukje bast te kauwen, kun je pijn verlichten. Daar zit namelijk salicine in, hoofdbestanddeel van aspirine.