Kiek!

Door: Frans Wiersma - 05 augustus 2021

Eigenlijk een beetje asymmetrisch naast de Lammermarkt, waar wel vlakbij, naast Stadscafé Van der Werff, en in de berm van het Kiekpad, staat een driepoot met daarop een camera. Dit monument is daar geplaatst ter ere van Israël David Kiek (1811-1899). Deze fotograaf uit de negentiende eeuw is de naamgever van het zogeheten kiekje, de uit de losse pols geschoten foto.

Israël David Kiek- plaatje in wikipedia

Kiek werd regelmatig door studenten uit bed geschreeuwd die na een avondje borrelen voor 1 gulden een foto wilden laten maken. Kiek nam ze mee naar de binnenplaats achter zijn winkel. Hier namen de studenten plaats op een stoel, bank of trap om op de gevoelige plaat vastgelegd te worden. Een enkel groepje durfals gebruikte de trap zelfs om in de dakgoot te gaan staan.

De camera’s in die tijd hadden een lange sluitertijd nodig. De studenten moesten dus lang stil blijven staan. Maar omdat ze al het nodige genuttigd hadden, was dat een lastige opgave. Daarom staan veel studenten bewogen op de foto en is die vaak onscherp. Sommigen deden het er ook om. Zij hielden hun hoofd eerst een tijdje naar links en daarna een tijdje naar rechts. Het gevolg? Een student met op iedere schouder een hoofd.

Het Kiek-monument is gericht op de Rijnsburgersingel waar de winkel van Kiek ooit stond. Wil je voorbeelden zien van de typische foto’s van Kiek? Neem dan een kijkje door de camera. Je kan dan twaalf kiekjes zien uit het archief van de Leidse studentenvereniging Minerva.

foto’s Frans Wiersma