Armenbolwerk

Door: Frans Wiersma - 08 juli 2021

Voor wie nu over de Huigstraat door het Huigpark loopt, is het lastig voor te stellen dat hier vroeger een begraafplaats was. Die heette de begraafplaats Heerenpoort, maar was vooral bekend onder de naam Armenbolwerk. En zoals de naam al doet vermoeden was deze bedoeld voor de arme Leidenaren. Tussen 1817 en 1910 zijn hier bijna 50.000 Leidenaren begraven die niet of nauwelijks geld hadden voor een ‘nette’ begrafenis.

Een laatste rustplaats op Heerenpoort kostte 1,20 gulden voor een volwassene, maar er waren ook plekken voor inwoners die helemaal niets konden betalen. Een begrafenis van de armen zogezegd.

Dit Armenbolwerk is tijdens de Tweede Wereldoorlog geruimd. De stoffelijke resten werden herbegraven naar de begraafplaats Groenesteeg. Zo kwamen de allerarmsten toch nog naast de allerrijksten te liggen.

Het terrein is daarna gebruikt als opslag van kolen voor het opwekken van elektriciteit door de naastgelegen Stedelijke Fabrieken van Gas en Electriciteit. Plannen om er een doorgaande weg van te maken, hebben het niet gehaald. Door de bouw van appartementen kon er niets meer met de overige grond gedaan worden. Daaruit is het huidige Huigpark ontstaan. Het is niet bekend waar de naam ‘Huig’ vandaan komt (gemeente Leiden, namen-openbare-ruimte).

Om de herinnering aan de gewone Leidenaar levend te houden is er naast het basketbalveld een monument geplaatst. Deze gedenkbank is een initiatief van de stichting het Leids Wevershuis en is ontworpen door de Leidse kunstenares Jacqueline Ravelli. De bank is in de huisjes-vorm van een bolwerk ontworpen. Daarvoor staat een sculptuur van wevershuisjes. Bezoekers van het Singelpark die even gaan zitten, krijgen zo net als vroeger, een uitzicht op het profiel van de oude wevershuisjes die net achter de stadswal lagen.

foto’s Frans Wiersma