Scholen waar Bekende Nederlanders les hebben gehad

Door: Louis Smit - 26 juni 2021

Je kunt op de Singelparkroute lekker uitwaaien en doorstappen, maar je kunt ook een paar passen opzij doen van de gebaande weg. Zo kun je soms een ontdekking doen of iets bijzonders tegenkomen. Deze keer: het Stedelijk Gymnasium en het Bonaventuracollege waar flink wat bekende Nederlanders les hebben gehad.

De oorlogsroman ‘De donkere kamer van Damokles’ van Willem Frederik Hermans stond lange tijd op de boekenlijst van menig scholier. In dat boek situeert Hermans de schuilplaats van een verzetsgroep op het adres Zoeterwoudsesingel 74 in Leiden, tegenover het Plantsoen, nu onderdeel van het Singelpark. Als je vlakbij dat huis de Fruinlaan inslaat dan zie je aan je rechterhand het Stedelijk Gymnasium. Het gebouw werd in 1938 in gebruik genomen. Het is ontworpen door de architect Jan Neisingh, die ook het karakteristieke politiebureau aan de Zonneveldstraat ontwierp. Dat politiebureau was te zien in de bioscoopfilm ‘Baantjer: het begin’.

 

Ministers, dj, cabaretier

Stedelijk Gymnasium Leiden – Fruinlaan

Het Stedelijk Gymnasium is met ca 1800 leerlingen het grootste onafhankelijke gymnasium van Nederland. Er hebben veel bekende Nederlanders hun middelbare schoolopleiding genoten, zoals de ministers van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel en Stef Blok. Verder de hoogleraar Middeleeuwse letterkunde Frits van Oostrom, wiens werk werd bekroond met onder meer de Spinoza-prijs. En de journalist Max van Weezel, luis in de pels van politiek Den Haag. Die werkte bij Vrij Nederland en voor de radio en was voorzitter van Internationaal Perscentrum Nieuwspoort.
Door de gangen aan de Fruinlaan liep ook Fay Lovsky, de zangeres en componiste die een hit scoorde met ‘Christmas was a friend of mine’ en die zeer bedreven is in het bespelen van de zingende zaag. Verder bezochten cabaretier Jochem Myer en de wereldberoemde dj Armin van Buuren de school. Zo ook de internationaal vermaarde hoogleraar astronomie Ewine van Dishoeck, de meest geciteerde moleculaire astrofysicus ter wereld.

De geschiedenis van het Stedelijk Gymnasium gaat terug tot in de Middeleeuwen. Omdat de Latijnse school deel uitmaakte van die geschiedenis, mag het zich erop laten voorstaan dat ook de 17e-eeuwers Rembrandt van Rijn en Herman Boerhaave oud-leerlingen zijn.

 

Eerste vrouwelijke lijsttrekker

De school had ook leraren die bekendheid genoten. Een van hen was Ria Beckers, die er klassieke talen doceerde. Zij was, in 1977, de eerste vrouwelijke lijsttrekker bij Tweede Kamerverkiezingen. Dat was zij namens de Politieke Partij Radicalen (PPR), een van de partijen waaruit GroenLinks is ontstaan.
Een ‘gewoon’ legendarische leraar was Philip van der Pant van Grieks, bijgenaamd Herodotus. Hij gaf zich in de jaren zestig en zeventig veel moeite om jongeren de liefde voor de Klassieke Oudheid bij te brengen. Als er een proefwerk was, verliet hij de klas om een sigaret te roken. Daarmee creëerde hij een gelijk speelveld voor alle leerlingen: ze konden ongegeneerd overleggen of spieken. Wanneer hij terugkwam klopte hij op de deur en wachtte beleefd tot iedereen weer op zijn plaats zat.

 

Dudok

Schuin tegenover het Stedelijk Gymnasium doemt het gebouw van het Bonaventuracollege op, school voor rooms-katholiek voortgezet onderwijs. Dat gebouw is ontworpen door een zeer beroemde architect, namelijk Willem Dudok. Die maakte faam met onder meer het raadhuis van Hilversum en het gebouw van de Bijenkorf in Rotterdam.
Toch hield niet iedereen van Dudok. Over het schoolgebouw zegt oud-leerling Frans Mensonides: “’De hel … was voor wat mij betreft wel van toepassing op het hele misbaksel van Dudok. Ik herinner me een somber, terneerdrukkend gebouw, met hoge, donkere gangen, met afgebladderde deuren, geschilderd in akelige, onbestemde kleurtjes. Leerlingen zowel als leraren droegen de sporen van een meerjarig verblijf.”

Bonaventuracollege – Hoge Rijndijk – Burggravenlaan

Bettine Vriesekoop, Boudewijn Büch

Onder de oud-leerlingen van het Bonaventura zijn opvallend veel sporters die het ver (of minder ver geschopt) hebben. Zoals de marathon- en langebaanschaatsster Helen van Goozen, de zwemster Femke Heemskerk, de schaakgrootmeester John van der Wiel en de voetballers Santy Hulst (ADO) en Michalis Vakalopoulos (ADO, PSV, Vitesse). Wie bijna iedereen zal kennen is de Europees kampioen tafeltennissen Bettine Vriesekoop. In 1999 werd zij uitgeroepen tot ‘speelster van de eeuw’.
Een even kleurrijke als excentrieke oud-leerling was de erudiete schrijver en televisiemaker Boudewijn Büch (1948-2002), uitbundig bewonderaar van uiteenlopende figuren als Napoleon, Goethe en Mick Jagger. Hij was bezeten van de uitgestorven dodo. Büch werd vooral bekend door zijn reis- en verzamelprogramma ‘De wereld van Boudewijn Büch’. De verfilming van zijn roman ‘De kleine blonde dood’ won in 1993 een Gouden Kalf voor beste Nederlandse film. Een ander boek van hem gaat over de middelbare school. Raad eens wat de titel is van dat boek? Dat boek heet: ‘De hel’.