De Kweektuin van het Singelpark

Door: Marlies Aanhaanen - 27 maart 2017

De locatie

Passanten op weg naar het station was het allang opgevallen! Het rommelige terrein (ook bekend als ‘Trafolocatie’), ingeklemd tussen Plesmanlaan, Schipholweg en het perron van Leiden Centraal waar normaal de trein naar Utrecht staat, is omgetoverd tot een lust voor het oog. Op het bijna 3000 m2 grote terrein groeit en bloeit sinds maart 2013 een veelheid aan bloemen en planten. Netjes gerangschikt in kweekbakken groeien planten die door stadsbewoners zijn gedoneerd voor toekomstig gebruik in het Singelpark. In de grasstroken die (nog) niet als kweekbak in gebruik zijn bloeien bloemen afkomstig uit gezaaide wildbloemmengsels of, zoals aan de rand van de sloot en tegen het perron, bloemen die spontaan zijn opgekomen. Intussen kunnen bezoekers ook een plekje vinden op een van de bankjes die in de loop van de tijd neergezet zijn. Maar helemaal vanzelf is dat natuurlijk niet tot stand gekomen. Dank zij de inzet van vrijwilligers onder de hoede van de Vrienden van het Singelpark is de kweektuin opgebouwd en wordt hij onderhouden.

Het ontstaan

Waarom zijn de Vrienden van het Singelpark bij het Station begonnen en niet langs de Singel? We  nemen je graag mee terug in de tijd. Een aantal jaren geleden heeft het Stadslab  het idee van een Singelpark langs de binnenzijde van de Singels geformuleerd. Daarop zijn de Vrienden van het Singelpark in diverse projecten betrokken om mee te denken over ontwerp en inrichting van het Singelpark. De noodzakelijke politieke besluitvorming om de bestaande parken aaneen te smeden tot het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland nam echter de nodige tijd in beslag. Intussen stonden de Vrienden te trappelen om al aan de slag te gaan. Om tegemoet te komen aan die wens van de Vrienden om echt werk te maken van de ontwikkeling van het Singelpark is in samenspraak met de gemeente gezocht naar een mogelijkheid om die participatie vorm te geven. In het voorjaar van 2013 is daarvoor met de gemeente Leiden een overeenkomst gesloten en is zogenaamde Trafolocatie ter beschikking gekomen.

De definitie voor het gebruik is als volgt:  “Het terrein wordt in gebruik gegeven ten behoeve van tijdelijk openbaar groen ofwel een tijdelijke stadskwekerij (tuin) ten behoeve van bomen, planten, struiken en bloemen voor het Singelpark in Leiden”.

De Gemeente heeft de vrienden een stap op weg geholpen door het terrein schoon te maken en waar nodig extra aarde aan te brengen. Als onderdeel van het ontwerp is er een slingerpad aangelegd, een sloot gegraven en is er zand gestort om een plein aan te leggen. Op 1 april 2013 is de kweektuin officieel in gebruik genomen. Daarmee is de aftrap gegeven aan een actie om zoveel mogelijk stadsbewoners te betrekken bij het Singelpark. En ze kwamen! Als donateurs en als vrijwilligers om de kweektuin zijn geur en kleur te geven die hij nu heeft. In een groot deel van de kweekbakken staan bomen, struiken en vaste planten, gedoneerd door stadbewoners, met het doel de planten waar mogelijk een plaatsje in het Singelpark te geven. Intussen zijn al flinke aantallen planten gebruikt. Bewoners van straten die onderdeel uitmaken van de Singelparkroute hebben met hulp van de Vrienden allerlei planten kunnen plaatsen in hun geveltuinen.

 

Activiteit in de Kweektuin: dinsdag en zaterdag

Met een stuk grond en een hoeveelheid planten heb je natuurlijk nog geen kwekerij. We mogen ons gelukkig prijzen dat vanaf het beging veel enthousiaste mensen een bijdrage hebben geleverd aan de kweektuin. De kweektuin vraagt voortdurend de nodige aandacht. De onderhoudsgroep van de kweektuin, uitsluitend vrijwilligers, voorziet daarin. Op dinsdagen en zaterdagen van 10 uur tot 12 uur wordt er gewerkt aan de collectie planten en aan het algemeen onderhoud van de kweektuin. Alleen middenin de winter zijn we er een paar weken niet. Mensen die zich aangemeld hebben als Vriend van het Singelpark komen op individuele basis. Iedere vrijwilliger brengt zijn eigen specifieke kwaliteiten in. De coördinator van de kweektuin stroomlijnt de inbreng van de vrijwilligers en stemt prioriteiten in de werkzaamheden af met de vrijwilligers. Naast de reguliere kweektuindagen worden er ook klussendagen georganiseerd. Vooral in het vroege voorjaar en late najaar is er behoefte aan extra inzet. Dan worden op zaterdag klusdagen gehouden waar ook mensen die zich eenmalig of voor een specifieke klus willen inzetten welkom zijn. Werken in de kweektuin, het klinkt tamelijk serieus. En dat is het ook. We willen er met z’n allen voor zorgen dat er iets moois van komt. Goed gereedschap zit daarom in de basisuitrusting. Maar plezier in het werk en met elkaar is ook een stevige basis onder het resultaat. De koffie staat daarom ook altijd klaar.

 

Samenwerking

Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Daarom zijn we steeds op zoek naar partners. Met Stichting De Binnenvest is er een hechte samenwerking tot stand gekomen. Cliënten van De Binnenvest gaan samen met vrijwilligers aan de slag in de kweektuin. Het Insectenhotel is een van de tastbare resultaten. Intussen hebben ze ook een eigen bak in de kweektuin geaopteerd. Er is ook een heel leuke samenwerking ontstaan met leerlingen van Het Waterland. Samen met de leerlingen zijn er kweekbakken gebouwd, is een deel van het straatwerk op het plein gedaan. Werken in de kweektuin helpt ze om al werkend op zoek te gaan waar hun interesse ligt. Ze hebben ook een kweekbak geadopteerd waarin ze zich bekwamen in werken in de groene sector.

 

Donaties

Als vrijwilligersorganisatie klotst het geld ons natuurlijk niet over de schoenen en zijn we mede afhankelijk van donaties. Dankzij Fonds 1818 en het Druckerfonds is er een budget op tafel gekomen waarvan we een hoeveelheid goed gereedschap en een opslagcontainer hebben kunnen aanschaffen. Ook de materialen voor de kweekbakken zijn uit dat budget betaald. Door donaties in Natura beschikken we over een prachtige picknicktafel, papierbakken, een fietsenrek, een waterpomp, looppaden bedekt met boomschors enz. Ook de felrode (NS) banken en de twee ‘Social Sofa’s’ zijn gedoneerd en kosteloos geplaatst.